మన తెలుగు పదకవితా పితామహుడు అన్నమయ్య దృష్టిలో మానవ జీవితమంతా ఆనందంతోనూ, సౌందర్యంతోనూ నిండిపోయుంది. ఆ ఆనంద సమయాలను, సౌందర్యాలనూ అచ్చ తెలుగు పదాల్లో నింపి వేంకటేశ్వర మకుటంతో కీర్తనలుగా వినిపించాడు. పైకి శ్రీవేంకటేశుని భక్తుడ్లా కనిపించినా అన్నమయ్యకు వాళ్ళింటి చిన్నారి అలమేలుమంగమ్మంటేనే ప్రేమ. రాసిన ముప్పైరెండువేల కీర్తనల్లో మనకు దొరికినవి మాత్రం పదిహేనువేల కీర్తనలే. లభించినవాటిల్లో రెండువేలకు పైచిలుకు కీర్తనలు మాత్రమే ఆధ్యాత్మిక, భక్తి కీర్తనలు. మిగిలినవంతా లౌకిక జీవితంలోని మాధుర్యాన్ని, పరమార్థాన్ని చాటి చెప్పే మధుర కీర్తనలే.
ఆనందమయం జగత్ అన్న నానుడిని తన నిండు జీవితంలో నిజంగా జీవించినవాడు అన్నమయ్య. అందుకే ఆయనకు చూసిన ప్రతిదాంట్లోనూ అందమూ, ఆనందమే కనిపించాయి. జీవితంలోని ప్రతి ఆనందాన్ని, సౌందర్యాన్ని కీర్తిస్తూ జీవించాడు.
మానవ జీవితంలో అతి ముఖ్యమైన వేడుకల్లో ప్రధానమైనవి పుట్టుక, పెండ్లి. బాలకృష్ణ జననం మీద వందలాది కీర్తనలు రాసినట్టే, వెంకన్న-మంగమ్మల పెండ్లిని కూడా వందలాది కీర్తనల్లో గానం చేశాడు అన్నమయ్య. ఆరువందల ఏళ్ళక్రితం తెలుగిళ్ళ పెళ్ళిల్లో ఎలాంటి వైవిద్యభరితమైన వేడుకలు, తంతులు ఉండేవి అని తెలుసుకోవాలంటే ఆయన కీర్తనలు తిరగేస్తే చాలు.
పిడికిట తలంబ్రాల పెండ్లికూతురు అన్న ఈ కీర్తనలో పెండ్లికూతురు గురించిన ఒక లైవ్-కామెంట్రీ ఇస్తున్నాడు - వరుడు వెంకన్న, వధువు మంగమ్మ. చుట్టూ జనం. పెండ్లి పీటలమీద ఒద్దికగా సింగారించుకుని కూర్చున్న అందమైన పెండ్లి కూతుర్ని వర్ణిస్తున్నాడు -
పిడికిటి తలఁబాల పెండ్లికూఁతురు
కొంత పెడమరలి నవ్వీనె పెండ్లికూఁతురు
పేరుకల జవరాలె పెండ్లికూఁతురు పెద్ద
పేరులముత్యాల మెడ పెండ్లి కూఁతురు
పేరంటాండ్ల నడిమి పెండ్లికూఁతురు విభుఁ
బేరు కుచ్చ సిగ్గువడీఁ బెండ్లికూతురు
బిరుదు పెండెము వెట్టెఁ బెండ్లికూఁతురు నెర -
బిరుదు మగనికంటెఁ బెండ్లికూతురు
పిరిదూరి నప్పుడె పెండ్లికూఁతురు పతిఁ
బెరరేఁచీ నిదివో పెండ్లికూఁతురు
పెట్టెనె పెద్దతురుము పెండ్లికూఁతురు నేఁడె
పెట్టెఁడు చీరలుగట్టెఁ బెండ్లికూతురు
గట్టిగ వేంకటపతికౌఁగిటను వడి -
వెట్టిన నిధానమైన పెండ్లికూతురు.
ముఖ్యమైన పదాలకు అర్థాలు:
తలఁబాలు = తలంబ్రాలు (బ్రాలు - బియ్యము)
పెడమరలు = పక్కకు లేదా వెనక్కి తిరుగు
పేరు = కీర్తి, హారము (రెండు అర్థాలున్నాయి)
పేరంటాండ్లు = శుభకార్యాలు చేసే ముత్తైదువలు
విభుడు = నాయకుడు
పేరుకుచ్చు = పేరు చెప్పు
బిరుదు = కీర్తి, కీర్తి బిల్ల
పెండెము = అందె
నెర = మిక్కిలి, అమితమైన
పిరిదూరు = వెంబడించు, వెనక నడువు, అనుసరించు
బెరరేఁచు = పెరరేచు, వశపరుచు, ప్రేరేపించు
తురుము = కొప్పు
వడివెట్టిన = పెనవేసుకున్న, హత్తుకుపోయిన
నిధానము = నిధి, నిక్షేపము
తాత్పర్యం :
పిడికిట్లో తలంబ్రాలు పట్టుకుని ఉంది ఆ పెండ్లి కూతురు - అయ్యవార్లు ఎప్పుడు చెప్తే అప్పుడు కాబోయే భర్త మీద వెయ్యడానికి. ఎదురుగా ఉంటే కళ్ళారా చూడచ్చు కానీ పక్కన కూర్చో బెట్టారు. చూడాలని ఉబలాటం - ఇందరు చుట్టూ ఉండగా అదే పనిగా తలెత్తి చూస్తే జనం ఏమనుకుంటారు అని బెరుకు. అయినా చూడాలన్న ఆరాటం లోపొల తొలిచేస్తుంది, ఏదైతే అదవుతుందని కొద్గిగా మెడ పక్కకు తిప్పి అరక్షణం ఆయనగారి అందాన్ని చూసి మురిసిపోయి ముసిముసిగా నవ్వేసుకుంటోంది!
ఇది వినే మనం ఎక్కడ వరుడే అందగాడు, ఆమె అదృష్టవంతురాలు అనేసుకుంటామని వెంటనే ఆమె గురించి అందుకుంటున్నాడు అన్నమయ్య -
అందచందాల్లో, గుణగణాల్లో సాక్షాత్తు శ్రీమహాలక్ష్మే అన్నంత పేరుగాంచిన యువతి ఈ పెండ్లికూతురు. మెడనిండా పెద్ద ముత్యాల హారాలు వేసుకుని తలవంచుకుని కూర్చుని ఉంది. మెడలోని ముత్యాల హారాల బరువు మోయలేక తలవంచుకుంది అనుకుంటారేమో... కాదు, కాదు! ఆమె చుట్టూ చేరిన పేరంటాండ్లు 'ఏమి అదృష్టమే పిల్లా నీది?ఆ వెంకడికి పెళ్ళాం అయిపోతున్నావు!' అని ఆట పట్టిస్తుంటే, 'వెంకడు' అన్న పేరు వినబడగానే ఆమెను సిగ్గు ముంచెత్తడంవల్ల తలవంచుకుందట.
కాళ్ళకు మేలైన అందెలు తొడుక్కుని ఉంది - చెప్పాలంటే ఎంతో కీర్తి ఉన్న ఆమె భర్తకంటే కూడా ఈమె గొప్పతనం కొంత పాళ్ళు ఎక్కువే. అందుకని తనే గొప్ప అని ఆమే ఏమీ గర్వపడిపోవడంలేదు - ఇలా పెళ్ళయిందో లేదో అంతలోనే భర్తను అనుసరించుకుని వెళ్ళడానికి సిద్ధంగా ఉంది. అనుసరించి వెళ్ళినంతమాత్రాన అమాయకురాలేమీ కాదు, అతగాడ్ని వశపరుచుకోగల కళలెరిగిన జాణే ఈ పెళ్ళికూతురు అంటున్నాడు అన్నమయ్య.
పెద్ద కొప్పు పెట్టుకున్న ఈ పొడవు జుట్టుగల పెళ్ళికూతురు, ఈ పెళ్ళితంతంతా ముగిసేలోపు ఒక్కొక్క తంతుకీ ఒక్కో చీర అంటూ, ఇప్పటిదాకా ఒక పెట్టెడు చీరలు కట్టుకుంది. ఈ ఆనంద సమయంలో మిక్కిలి భావావేశానికి లోనైన ఆమెను ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుడు తన గుండెలకేసి హత్తుకున్నప్పుడు ఆమె భర్త కౌగిట్లో చక్కగా ఒదిగిపోయిన నిక్షేపంలా ఉంది అని ఆనంద భాష్పాలు రాల్చుతున్నాడు అన్నమయ్య.
Lyrics:
piDikiTi talaMbaala peMDlikooturu
koMta peDamarali navveene peMDlikooturu
pErukala javaraale peMDlikooturu pedda
pErulamutyaala meDa peMDli kooturu
pEraMTaaMDla naDimi peMDlikooturu vibhu
pEru kuchcha sigguvaDee peMDlikooturu
birudu peMDemu veTTe beMDlikooturu nera -
birudu maganikaMTe beMDlikooturu
piridoori nappuDe peMDlikooturu pati
berarEchee nidivO peMDlikooturu
peTTene peddaturumu peMDlikooturu nEDe
peTTeDu cheeralugaTTe beMDlikooturu
gaTTiga vEMkaTapatikaugiTanu vaDi -
veTTina nidhaanamaina peMDlikooturu.
కామెంట్లు లేవు:
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి